Leuk Michael

Acht mijl van Ballinskelligs Bay, voor de punt van het schiereiland Iveragh, ligt het eiland Skellig Michael, een van Europa's meest raadselachtige en afgelegen heilige plaatsen. Het fascinerende aan Skellig Michael is dat het de meest westelijke heilige plaats is in een lange reeks oude pelgrimsoorden die van West-Ierland via Frankrijk, Italië en Griekenland naar de Karmel in Palestina loopt. Deze lijn, soms ook wel de Apollo/Sint-Michaël-as genoemd, was duizenden jaren vóór de komst van het christendom al bekend en verbond de vereerde heilige plaatsen Sint-Michaëlsberg, Mont Saint-Michel, Bourges, Perugia, Monte Gargano, Delphi, Athene en Delos.

Legendarische verhalen over Skellig wijzen op het belang ervan in heidense tijden. De mythische vroege indringers van Ierland, de Tuatha de Danaan, vertellen over Milesius, wiens zoon Irr rond 1400 v.Chr. op Skellig werd begraven. Een andere legende spreekt over Daire Domhain, een 'koning van de wereld', die op het eiland verbleef. Er is weinig bekend over de oorsprong van de Keltische kloosternederzetting. De lokale overlevering associeert het met Sint Fionan, de heilige van Kerry, terwijl andere bronnen suggereren dat de eerste monniken Kopten zouden kunnen zijn geweest die in de 6e eeuw op de vlucht waren voor Romeinse en Byzantijnse vervolging.

De eerste bekende historische verwijzing naar het eiland dateert van het einde van de 5e eeuw, toen de koning van Munster, achtervolgd door de koning van Cashel, naar Skellig vluchtte. Een andere vroege vermelding van Skellig is te vinden in de Annalen van Innisfallen uit 823 n.Chr., waarin staat: "Skellig werd geplunderd door de heidenen en Eitgal (de abt) werd weggevoerd en hij stierf van de honger." Vanaf het begin van de 9e eeuw plunderden de Vikingen het klooster herhaaldelijk, waarbij veel van de bewoners omkwamen. De monniken hielden echter stand, en legendes vertellen dat in 993 n.Chr. de Viking Olav Trygvasson, die later koning van Noorwegen werd en het christendom in dat land introduceerde, door een kluizenaar op Skellig Michael werd gedoopt. De plek werd uiteindelijk ergens in de 13e eeuw verlaten en veel monniken verhuisden naar het klooster van Ballinskelligs op het vasteland.

De kleine groep van zes 'bijenkorfhutten', twee oratoria en kleine terrassen bevindt zich 714 meter boven zeeniveau na een steile klim van 600 stenen treden. Met zijn zuidelijke ligging en beschutting tegen de wind was de locatie geliefd bij kluizenaars en monniken die ver van het gewone leven wilden leven. Hoewel de leistenen hutten van buiten rond lijken, zijn ze van binnen rechthoekig, met muren die naar binnen buigen en een kraagstenen dak vormen. In de muren zijn planken en slaapplatforms ingebouwd. Terrassen rond de hutten en oratoria werden gebruikt om groenten te verbouwen, die, samen met vis uit de oceaan en vogeleieren, de belangrijkste voedselbron van de monniken vormden. Er bevinden zich drie waterputten op het eilandje, dat slechts 44 hectare beslaat. Op een rotspunt hoger op de zuidpiek van Skellig, 'Needle's Eye' genaamd, ligt een ander oratorium, dat tegenwoordig ontoegankelijk is en zelfs na het vertrek van de monniken in de 13e eeuw een geliefde bestemming was als pelgrimsoord.

Het is interessant om na te denken over de identiteit van Sint-Michaël, de beschermheilige van Skellig. Sint-Michaël, die bijna altijd wordt afgebeeld terwijl hij een 'draak' doodt met een zwaard, is de christelijke heilige die de zielen van de waardigen naar de hemel droeg. Wetenschappers hebben opgemerkt dat er een overeenkomst bestaat tussen het Keltische begrip van de 'Eilanden van de Gezegenden', waar de geesten van overledenen naar het hiernamaals reisden, en Skelligs latere toewijding aan Sint-Michaël. In dit verband is het belangrijk te vermelden dat een 13e-eeuwse Duitse bron beweert dat Skellig de laatste locatie was van de strijd tussen Sint-Patrick en de giftige slangen en duivels die Ierland teisterden. Met de hulp van Sint-Michaël, de 'drakendoder' (draken staan in oude mythologieën gelijk aan slangen), hebben we een duidelijke aanwijzing voor oude volksherinneringen aan de onderdrukking van de heidense gebruiken door de nieuwe religie van het christendom.