Dwarka
Van de vele bedevaartsoorden in India worden er enkele traditioneel als bijzonder heilig beschouwd om verschillende mythologische redenen. De Sapta Puri, oftewel de Zeven Heilige Steden, en de vier Dhama's, oftewel "Goddelijke Verblijfplaatsen", springen erbovenuit (voor meer informatie over de Dhama's, zie de foto's en tekst van Rameshvaram op deze website). De zeven heilige steden Ayodhya, Mathura, Haridwar, Banaras, Kanchi, Ujjain en Dwarka staan bekend als Mokshada, wat 'Schenker van Bevrijding' betekent. Men gelooft dat deze plaatsen bevrijding schenken aan iedereen die binnen hun grenzen sterft. Een van deze zeven heilige steden, Dwarka, wordt ook genoemd als een van de Vier Goddelijke Verblijfplaatsen.
De fascinerende en magnifieke Jagatmandir-tempel, die vanwege zijn afgelegen ligging in de westelijke staat Gujarat zelden door westerlingen wordt bezocht, grenst aan de ene kant aan de oceaan en aan de andere kant aan de stad Dwarka. Dwarka, een van India's oudste en meest vereerde bedevaartsoorden, heeft een duistere en historische achtergrond. Mythologisch gezien was Dwarka - of Dvaravati zoals het in het Sanskriet heet - de plek die Garuda, de Goddelijke Adelaar, uitkoos, die Krishna hierheen bracht toen hij Mathura verliet. Krishna stichtte de prachtige stad en woonde er tot zijn dood (volgens de legende) in 3102 v.Chr. Geleerden zijn van mening dat de oudste delen van de Jagatmandir-tempel mogelijk pas dateren uit de tijd van de reconstructies uit de Gupta-periode in 413 n.Chr.
In de 7e eeuw stichtte de wijze Shankaracharya vier grote kloosters in de windrichtingen van het land (Sringeri in het zuiden, Puri in het oosten, Joshimath in het noorden en Dwarka in het westen). Deze nadruk op Dwarka vergrootte het belang ervan als pelgrimsoord verder. De oorspronkelijke tempels werden in de 11e eeuw verwoest door moslimlegers; ze werden vaak herbouwd en bleven tot in de 15e eeuw door moslims aangevallen. De huidige tempel van Jagatmandir, ook bekend als Sri Dwarkadish, dateert uit een herbouw in 1730. Hij is 52 meter hoog en bevat een afgodsbeeld genaamd Sri Ranchhodrayji. De tempel is vijf verdiepingen hoog en is gebouwd op 72 pilaren.
Studenten van de archeoastronomie zullen de betekenis van dit getal 72 herkennen, een van de belangrijkste getallen in de zogenaamde 'precessionele code' die (her)ontdekt is door de wetenschappers Santillana en von Dechend. Het astronomische fenomeen precessie betreft de zeer langzame schommeling van de aardas en het effect ervan op aardgebonden waarnemers van een geleidelijke en cyclische verschuiving van de dierenriemgordel ten opzichte van het opkomende punt van de zon. Deze precessionele verschuiving vindt plaats met een snelheid van één graad per 72 jaar, wat betekent dat elk sterrenbeeld de zon gemiddeld 2160 jaar herbergt. Alle twaalf sterrenbeelden hebben 25,920 jaar nodig om de cyclus volledig te doorlopen. Deze getallen 72, 2160, 25,920 en verschillende permutaties daarvan zijn door Santillana en von Dechend in hun boek Hamlet's Mill op mysterieuze wijze aanwezig gebleken in oude mythen en heilige architectuur wereldwijd. Hoewel er tot nu toe weinig archeoastronomisch onderzoek naar de Jagatmandirtempel is gedaan, suggereert de aanwezigheid van het getal 72 in zo'n belangrijk deel van de architectuur van de tempel dat toekomstig onderzoek tot veel fascinerende onthullingen zal leiden.
Naast het feit dat ze een Sapta Puri, een Dhama en een Shankaracharya Mutt is, bezoeken veel pelgrims Dwarka ook vanwege de associatie met de grote bhakti-heilige Mira Bai. Een van India's populairste heiligen, Mira Bai, deed afstand van haar schitterende leven als echtgenote van een machtige 16e-eeuwse koning om haar dagen te wijden aan de aanbidding van Heer Krishna. Mira Bai volgde het spirituele pad dat bekend staat als Bhakti Yoga, gekenmerkt door een devotionele liefde voor God. Veel gemakkelijker te beoefenen (en misschien wel efficiënter in het bereiken van spirituele verlichting) dan andere yogamethoden, is Bhakti Yoga de belangrijkste religieuze methode die door de grote massa van India wordt gebruikt. Het pad van de Bhakti-yogi is in wezen het aanroepen van de aanwezigheid van het goddelijke door de aanbidding van een standbeeld, icoon of schilderij van een godheid. In het geval van Mira Bai, net als bij veel andere heiligen in India's lange geschiedenis, riep deze aanroeping niet alleen de voelbare aanwezigheid van de godheid op, maar ook een levende, bewegende vorm van Krishna. Net als de fysieke verschijningen van Maria en Christus aan toegewijde christenen, bezocht Krishna Mira Bai om met haar te eten, te zingen, te dansen en te spelen. Mira Bai bracht de laatste jaren van haar leven door in Dwarka, waar ze Krishna schreef, haar onsterfelijke liefdesgedichten. Krishna, de belangrijkste devotionele godheid in het hindoeïsme, wordt hier vereerd, en legioenen bhakti-yogi's zoals Mira Bai hebben de tempel doordrenkt met de kracht van liefde. Het bedevaartsheiligdom Jagatmandir in Dwarka is dan ook sterk beladen met de kwaliteit of energie van devotie en zal die kwaliteit bij bezoekende pelgrims doen ontwaken en versterken.
Oude legendes over Dwarka vertellen dat de heilige stad lang geleden volledig werd weggevaagd door een grote watergolf. Deze legende, die door hedendaagse historici en archeologen wordt verworpen, heeft recentelijk geloofwaardigheid gekregen door de ontdekking van de nieuwe wetenschap van overstromingskartering, die nauwkeurige modellen van oude kustlijnen op specifieke data oplevert. Oceanografisch onderzoek heeft de legende verder ondersteund en het bestaan van verzonken tempelstructuren voor de kust van Dwarka aangetoond.
Andere heilige plaatsen die verband houden met Krishna zijn Mathura, Vrindivan, Gokula, Barsana, Govardhana en Kuruksetra.
Voor meer informatie:

Martin Gray is een cultureel antropoloog, schrijver en fotograaf, gespecialiseerd in de studie van bedevaartstradities en heilige plaatsen over de hele wereld. Gedurende een periode van 40 jaar heeft hij meer dan 2000 bedevaartsoorden in 160 landen bezocht. De World Pilgrimage Guide op sacralsites.com is de meest uitgebreide bron van informatie over dit onderwerp.

